Σταυρούλα Καλαντζή

Ευερεθιστότητα στα παιδιά ή απλά κακή διάθεση;

 

Η ευερεθιστότητα, η οποία ορίζεται ως το χαμηλό όριο ανοχής του θυμού ως απάντηση σε κάποιο ερέθισμα, αποτελεί έναν από τους συνηθέστερους λόγους παραπομπής παιδιών σε ειδικό ψυχικής υγείας. Μπορεί να εκδηλωθεί με τη μορφή ξεσπασμάτων αναντίστοιχων με την ηλικία του παιδιού, καθώς και ως «σκυθρωπή, γκρινιάρικη διάθεση». Περιλαμβάνει συμπτώματα διάθεσης και συμπεριφοράς.

Τα παιδιά (και οι ενήλικες) εκδηλώνουν νευρικότητα και θυμό συχνά, όπως για παράδειγμα σε καταστάσεις που μπορεί να είναι κουρασμένα, να πεινούν ή να μην αισθάνονται καλά. Όταν το αίτημα της ευερεθιστότητας ωστόσο προκύπτει, οι ειδικοί διερευνούν τη συχνότητα και την ένταση της δυσλειτουργίας και δυσφορίας που αισθάνεται το παιδί λόγω της ευερέθιστης διάθεσης σε δύο τουλάχιστον περιβάλλοντα (π.χ. σχολείο – σπίτι).

Η ευερεθιστότητα έχει συνδεθεί με αρκετές αναπτυξιακές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ, η διπολική διαταραχή και ο αυτισμός. Στα παιδιά, η ευερεθιστότητα έχει συσχετισθεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής αργότερα.

Παρόλο που δεν έχει γίνει σημαντική έρευνα όσον αφορά τη θεραπεία της ευερεθιστότητας, η Γνωσιακή-Συμπεριφορική θεραπεία και η συμβουλευτική γονέων έχουν παρουσιάσει πολύ θετικά αποτελέσματα ως προς τη διαχείριση της ευερεθιστότητας στα παιδιά. Οι περισσότερες πληροφορίες που έχουμε σχετικά με την αντιμετώπιση της ευερεθιστότητας προκύπτουν από τη θεραπεία σχετιζόμενων συνθηκών.

Μία τελευταία έρευνα, της Lucy Riglin (Ph.D. of Cardiff University) και των συνεργατών της διερεύνησε την πιθανότητα ύπαρξης τύπων ευερεθιστότητας. Τα αποτελέσματά τους αναγνώρισαν δύο τύπους: τον νευροαναπτυξιακό-σχετιζόμενο με τη ΔΕΠΥ τύπου που ξεκινά κατά την παιδική ηλικία, και τον σχετικό με τη διάθεση τύπο (κατάθλιψη) που ξεκινά κατά την εφηβεία. Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα που αφορούσαν περίπου 8.000 παιδιά και εφήβους στο Ηνωμένο Βασίλειο για ένα διάστημα οχτώ ετών. Η διαχρονικότητα της μελέτης συνετέλεσε ώστε οι ερευνητές να ταυτοποιήσουν παρόμοια συμπτώματα που μπορεί να δήλωναν διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικά αναπτυξιακά στάδια. Αυξημένη ευερεθιστότητα κατά την παιδική ηλικία παρατηρήθηκε ότι είναι πιο συνηθισμένη στα αγόρια και σχετιζόταν κυρίως με την ύπαρξη στοιχείων ΔΕΠΥ. Ευερεθιστότητα με εκκίνηση κατά την εφηβεία, συσχετίστηκε κυρίως με κατάθλιψη στα κορίτσια.

Σε άλλη πρόσφατη μελέτη (Stringaris, A, et al., 2018) για την παιδική ευερεθιστότητα, κατέληξαν ότι «η ευερεθιστότητα, η οποία αναγνωρίζεται περισσότερο ως δυσκολία σχετική με τη διάθεση παρά ως συμπεριφορική εκδήλωση, είναι αρκετά συχνή στους νέους». Οι ερευνητές πρότειναν ότι οι θεραπευτές δε θα έπρεπε να αγνοούν την ευερεθιστότητα, καθώς συνδέεται με υψηλού κινδύνου ψυχικές διαταραχές σε μεγαλύτερη ηλικία.

Βιβλιογραφία

(1) Stringaris, A, et al.  Practitioner Review:  Definition, recognition, and treatment challenges of irritability in young people. J Child Psychol Psychiatry. 2018 Jul;59(7):721-739.

(2) Krieger, FV, et al. Irritability in children and adolescents: past concepts, current debates, and future opportunities. Rev Bras Psiquiatr. 2013, 35(0 1):S32-S39.
(3) Leibenluft, E. Irritability in children: what we know and what we need to learn.  World Psychiatry. 2017, 16(1)100-110.
(4) Vidal-Ribas, P.,et al. The status of irritability in psychiatry:A conceptual and quantitative review. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 2016, 55(7), 556-570.

 

Πηγή:  Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία

Ιούλιος 18, 2019
Child with angry expression

Ευερεθιστότητα στα παιδιά ή απλά κακή διάθεση;

Ευερεθιστότητα στα παιδιά ή απλά κακή διάθεση;   Η ευερεθιστότητα, η οποία ορίζεται ως το χαμηλό όριο ανοχής του θυμού ως απάντηση σε κάποιο ερέθισμα, αποτελεί […]
Ιούλιος 10, 2019
panic-attack-robin-jackson

«Πώς είναι να βιώνεις μια κρίση πανικού;»

  «Για μένα η κρίση είναι μια σχεδόν βίαιη εμπειρία. Νιώθω αποκομμένος από την πραγματικότητα και σα να χάνω τον έλεγχο απόλυτα. Η καρδιά μου χτυπάει […]
Μάρτιος 14, 2019
brain-neurofeedback-1030x601

«Το άγχος των εξετάσεων και τα οφέλη της Νευροανάδρασης»

Η προετοιμασία για μία σημαντική εξέταση, καθώς και η ίδια η διαδικασία της εξέτασης, αποτελούν μία από τις σημαντικότερες και περισσότερο αγχογόνες περιόδους της μαθητικής ζωής. […]
Φεβρουάριος 6, 2019
11304066_126908

«Η αξία της επιβράβευσης στην ανάπτυξη της συμπεριφοράς του παιδιού»

“Ο σωστός έπαινος για τα παιδιά, είναι ότι ο ήλιος για τα λουλούδια” – Μ. Γκάντι   Η επιβράβευση αποτελεί ίσως ένα από τα πιο σημαντικά […]